โลกใบนี้ไม่เคยหมุนอยู่รอบตัวใครคนใดคนหนึ่ง การใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นในสังคมจึงต้องอาศัยทั้งการแบ่งปัน การทำงานร่วมกัน และความเข้าใจซึ่งกันและกัน หากพ่อแม่ต้องการให้ลูกเติบโตขึ้นอย่างมีคุณภาพ นอกจากจะต้องปลูกฝังวินัยและความรับผิดชอบแล้ว การสอนให้ลูกรู้จักแบ่งปันและทำงานร่วมกับผู้อื่นก็เป็นอีกหนึ่งทักษะสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม โดยสามารถเริ่มต้นได้ตั้งแต่ในวัยเด็กผ่านกิจกรรมและการพูดคุยอย่างเข้าใจ
ทำไมการแบ่งปันและทำงานร่วมกับผู้อื่นจึงสำคัญ
ทักษะการแบ่งปันและการทำงานร่วมกับผู้อื่นคือพื้นฐานของการมีปฏิสัมพันธ์ในสังคม เด็กที่เรียนรู้เรื่องนี้ตั้งแต่เนิ่นๆ จะสามารถเข้าสังคมได้ง่ายขึ้น รู้จักการยอมรับความต่าง และพัฒนาความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น ทั้งยังมีแนวโน้มที่จะเติบโตมาเป็นผู้ใหญ่ที่มีความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) สูงอีกด้วย
วิธีสอนลูกให้รู้จักแบ่งปัน
1. เป็นแบบอย่างที่ดี
พ่อแม่คือผู้นำทางที่สำคัญที่สุดของเด็ก หากอยากให้ลูกเรียนรู้เรื่องการแบ่งปัน ควรเริ่มจากการเป็นตัวอย่าง เช่น แบ่งขนมหรือสิ่งของให้กันในบ้าน พูดขอบคุณเมื่อได้รับน้ำใจ และแสดงความเต็มใจในการช่วยเหลือผู้อื่น
2. ใช้กิจกรรมเพื่อฝึกการแบ่งปัน
- เล่นของเล่นร่วมกับพี่น้องหรือเพื่อน
- แบ่งของว่างในงานวันเกิดหรือในบ้าน
- ร่วมกันทำงานฝีมือ เช่น วาดรูประบายสี แล้วแบ่งกันโชว์ผลงาน
3. อธิบายด้วยเหตุผล
เมื่อมีโอกาส พ่อแม่ควรอธิบายให้ลูกเข้าใจว่าทำไมการแบ่งปันถึงเป็นเรื่องที่ดี เช่น “เมื่อหนูแบ่งขนมกับเพื่อน เพื่อนก็มีความสุข หนูก็จะได้เล่นกับเพื่อนอย่างสนุก”
4. ชมเชยเมื่อมีพฤติกรรมที่ดี
ทุกครั้งที่ลูกมีพฤติกรรมการแบ่งปัน ควรกล่าวชมในทันที เช่น “แม่เห็นนะว่าหนูแบ่งของเล่นให้พี่ น่ารักมากเลยลูก” คำชมแบบตรงจุดจะช่วยเสริมแรงบวกและทำให้ลูกอยากทำดีอีก
สอนลูกให้ทำงานร่วมกับผู้อื่น
1. เล่นเกมเป็นทีม
การเล่นเกมที่ต้องอาศัยการทำงานร่วมกัน เช่น เกมวางแผน ร่วมกันสร้างบ้านจากตัวต่อ หรือแข่งวิ่งผลัดในทีม เป็นวิธีง่ายๆ ที่ทำให้ลูกรู้จักการร่วมมือ การรอคอย การรับฟัง และแบ่งหน้าที่ให้กัน
2. มอบหมายหน้าที่ร่วมกันในบ้าน
การให้ลูกช่วยงานบ้านร่วมกับสมาชิกคนอื่นๆ ในครอบครัว เช่น คนหนึ่งล้างจาน อีกคนเช็ดจาน จะช่วยฝึกให้ลูกรู้จักหน้าที่ ความรับผิดชอบ และการพึ่งพาอาศัยกัน
3. เปิดใจรับฟังและฝึกให้ลูกสื่อสาร
สอนให้ลูกรู้จักการพูดคุยเพื่อหาทางออกเมื่อเกิดความขัดแย้ง และฝึกให้เขาเรียนรู้คำถามง่ายๆ อย่าง “หนูคิดว่าเราจะช่วยกันทำยังไงดี?” หรือ “มีวิธีไหนที่เพื่อนกับหนูจะเล่นด้วยกันได้สนุกทั้งคู่?”
ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นและแนวทางแก้ไข
| ปัญหา | แนวทางการแก้ |
|---|---|
| ลูกไม่อยากแบ่งของเล่น | คุยอย่างใจเย็น หาของเล่นอื่นให้เลือก แบ่งด้วยกัน และชื่นชมเมื่อเขายอมแบ่ง |
| ไม่ยอมทำงานร่วมกับเพื่อน | แนะนำวิธีพูดคุย เชิญชวนให้ลงมือทำด้วยกันทีละขั้นตอน และให้ทำในสิ่งที่ถนัดก่อน |
| รู้สึกว่าเสียเปรียบเมื่อแบ่งปัน | สอนให้เข้าใจว่าความสุขทางใจจากการแบ่งปันมีค่ายิ่งกว่า และยกตัวอย่างเรื่องดีๆ ที่เกิดจากการแบ่งปัน |
สร้างนิสัยแห่งการเข้าใจและร่วมมือ ตั้งแต่ในวัยเด็ก
การสอนลูกให้รู้จักแบ่งปันและทำงานร่วมกับผู้อื่นไม่ใช่เรื่องของการบังคับ แต่เป็นการปลูกฝังผ่านพฤติกรรมประจำวันและอารมณ์ร่วม การลงมือทำซ้ำๆ จะก่อให้เกิดความเข้าใจและกลายเป็นนิสัยที่ติดตัวไปจนโต ยิ่งเริ่มต้นเร็วเท่าไร ลูกก็จะมีโอกาสเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่รู้จักการให้อย่างมีความสุข มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี และสามารถทำงานในสังคมได้อย่างสร้างสรรค์ อย่าลืมสังเกตและเสริมแรงบวกให้กับลูกทุกครั้งที่เขาแสดงความเอื้อเฟื้อหรือทำงานร่วมกับผู้อื่น เพื่อพัฒนาใจเขาให้กลายเป็นคนที่มีคุณภาพในอนาคต
